Financiële ontwikkelingen

In deze paragraaf geven we een verdere toelichting op de financiële ontwikkelingen met betrekking tot baten en lasten, reserves, investeringen en het liquiditeitssaldo.

In de Tweede begrotingswijziging 2025 gingen we uit van de volgende resultaatverwachting voor het begrotingsjaar 2025:

Het positieve resultaat werd grotendeels veroorzaakt door verschillen in gehanteerde indices in de Eerste Begrotingswijziging 2025 (op basis van de Macro-economische verkenningen) en de CAO 2025-2027, een positief tariefverschil, een iets hogere declarabiliteit dan begroot en een aantal (nieuwe) baten en lasten. Een nadere toelichting op bovenstaande posten staat tevens in de Eerste bestuursrapportage 2025.  

Per peildatum 1 september verwachten we naar de huidige inzichten (onder voorbehoud van jaareindeposten) ultimo 2025 een positief resultaat van circa € 3,8 miljoen euro met een bandbreedte van € 0,5 miljoen positief en negatief. In onderstaande tabel staat, met de Tweede begrotingswijziging als vertrekpunt, een overzicht van de verschillende mutaties.  

Een voorname drijver achter het positieve resultaat betreft, zoals eveneens vermeldt in de Tweede begrotingswijzing, het verschil in loon- en prijsindices gehanteerd in de Eerste begrotingswijziging 2025 en de daadwerkelijke ontwikkeling van het loon- en prijspeil lopende het begrotingsjaar.

In de Tweede begrotingswijziging 2025 stelden we de verwachte kosten voor lonen en salarissen neerwaarts bij, volgend uit de CAO 2025-2027. Het uurtarief pasten we, conform afspraken vastgelegd in de Financiële verordening, daarentegen niet tussentijds aan. Gevolg is dat de kosten en baten gebaseerd zijn op verschillende uitgangspunten en daarmee financieel uit de pas lopen. Het effect van deze discrepantie is naar huidige inzichten enkele euro's per declarabel uur. Met het verschijnen van de Septembercirculaire 2025 is verdere duiding van de resultaatimpact mogelijk. Bij het opstellen van de Tweede bestuursrapportage 2025 is de Septembercirculaire 2025 echter nog niet beschikbaar.      

Bij het aanbieden van de jaarrekening 2025 stellen we, conform afspraken volgens de financiële verordening, een navenante resultaatbestemming voor om de gelden (grotendeels) terug te laten vloeien naar de deelnemers. Bij het opstellen van de Eerste begrotingswijziging 2026, later dit jaar, maken we tevens een beoordeling van de structurele effecten voor het uurtarief 2026.    

In navolgende onderdelen volgt een uiteenzetting van de verschillende mutaties uit de tabel; afgezet tegen de Tweede begrotingswijziging.

Werkprogramma
De facturering van de voorschotten op het werkprogramma vindt op verschillende momenten plaats. Deelnemers ontvingen in januari de rekening van het eerste voorschot, op basis van de oorspronkelijke begroting 2025. Het tweede voorschot verzonden we in juli 2025 en is gebaseerd op het werkprogramma. De financiële afrekening van de werkprogramma’s, gebaseerd op de daadwerkelijk gerealiseerde uren, leveren we eind januari 2026 aan bij de deelnemers. 

Zoals bij de 'Inleiding en bestuurlijke samenvatting' staat verwoord, verwachten we met 1.308 uur per fte boven de declarabiliteitsnorm van 1.295 uur uit te komen. Voor 2025 hebben we een werkpakket van ongeveer 393.000 uur begroot. Op basis van de huidige bezetting, toekomstige personele ontwikkelingen en orderportefeuille verwachten we circa 372.000 declarabele uren te realiseren; wat een onderschrijding op de opbrengsten van circa - € 530.000 zou betekenen ten opzichte van de Tweede begrotingswijzging 2025. De volgende elementen veroorzaken deze onderschrijding:

Vacatureruimte/ uitblijvende opdrachten
Bij de Tweede begrotingswijziging gingen we uit van een verdere stijging van het personeelsbestand. Door het lastig kunnen invullen van bepaalde vacatures en met name het uitblijven van opdrachten, zijn niet alle verwachte fte's aangetrokken. Het uitblijven van opdrachten maakt het lastig om een realistische begroting/prognose op te stellen.

Binnen de onderdelen van het werkprogramma zagen we bij de Eerste bestuursrapportage 2025 een stijging in de werkzaamheden binnen programma 1 (Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving). De bovenmatige inzet op programma 1 werd voorzien door het uitblijven van opdrachten binnen programma 2 (Verzoekopdrachten), en het achterblijven op de planning van werkzaamheden uit programma 3 (Collectieve taken). Naar de huidige inzichten per 1 september wordt deze verschuiving (deels) teniet gedaan. De omzetverwachting binnen programma 1 stellen we daarom, ten opzichte van de tweede begrotingswijziging, naar beneden bij. Voor Programma 2 verwachten we een beperkte stijging in vergelijking met de aanzienlijke afwaardering bij de Tweede begrotingswijzing. Ook op Programma 4 'Buiten werkprogramma' verwachten we een lichte 'plus'. 

Het verschil in verwachte declarabele uren voor heel 2025 per 1 september (372.000 uur) en de gemaakte inschatting bij de Tweede begrotingswijziging (376.000), zijnde -4.000 uur, kent primair twee oorzaken. Enerzijds worden declarabele uren niet gerealiseerd door het niet (kunnen) invullen van vacatures (-6.500 uur). Anderzijds kent de verwachte gemiddelde personele bezetting voor heel 2025 een hogere declarabiliteit (1.308 uur versus 1.300 uur verwacht bij de Tweede begrotingswijziging); wat neerkomt op circa 2.500 extra declarabele uren. 

Nacalculatorisch tariefsverschil
Het nacalculatorisch uurtarief over de eerste 8 maanden valt met € 117,86 lager uit dan bij de Tweede begrotingswijziging (€ 117,95). Dit zorgt voor een negatief effect van € 35.000.  

Laboratoriumkosten
Dit betreft uitbestede werkzaamheden voor 'Onderzoek en analyse' die rechtstreeks doorbelast worden. Deze werkzaamheden kennen een sterk vraaggestuurd karakter en kunnen we lastig voorspellen.    

Subsidie Robuustheid
Voor de jaren 2025 en 2026 ontvangt de dienst een subsidie voor robuustheid (€ 245.000) van het ministerie van IenW. In afwachting op de beschikking waren de gelden in de Tweede begrotingswijziging volledig toegerekend aan het begrotingsjaar 2025. In de tussenliggende periode ontvingen we de beschikking en is de verdeling over de twee begrotingsjaren bekend. Aan 2025 is een omzet van € 180.000 toegewezen. De neerwaartse bijstelling van € 65.000 betreft het deel van de subsidie dat op 2026 betrekking heeft.

Inzet apparatenbeheer
Vanaf 2025 brengen we kosten in rekening voor de inzet van meetapparatuur benodigd voor de uitvoering van werkzaamheden. Tot 1 september realiseerden we voor circa € 24.000 aan omzet. Deze omzet verantwoorden we onder Programma 2. 

De 'Overige baten' nemen naar verwachting toe met € 15.000 ten opzichte van de Tweede begrotingswijzging. 

Diverse baten
Op de buitengewone baten verwachten we een aanvullend voordeel van € 11.000; gelijk aan de Tweede begrotingswijziging veroorzaakt door een incidenteel ontvangen transitievergoeding. 

Detacheringsinkomsten
In 2025 sloten we een aantal detacheringsovereenkomsten af. De verwachte opbrengsten vallen licht hoger uit dan ingeschat bij Tweede begrotingswijziging. 

In onderstaande tabel staan de mutaties in budgetten voor Primair proces, afgezet tegen de Tweede begrotingswijziging.

Hieronder volgt een nadere toelichting op de verschillende onderdelen.

Lonen en salarissen & personeel niet in loondienst
De lagere verwachte kosten voor 'lonen en salarissen' van € 1.295.000 worden primair veroorzaakt door een lagere bezetting dan bij de Tweede begrotingswijziging ingeschat. Deze lagere kosten worden mede veroorzaakt door het lastig kunnen invullen van vacatures vanwege krapte op de arbeidsmarkt en het (nog) niet effectueren van beschikbare budgetten door deelnemers. In de doorkijk naar de rest van het jaar gaan we uit van een groei naar 291 fte (286 fte per 1 september) .  

In de besparing op 'Lonen en salarissen' verwerkten we tevens voordelen als inkomensoverdrachten vanuit het UWV (€ 164.000) en een specifieke vrijval van reserveringen voor verlofsparen (€ 90.000). 

Tegenover de kostenbesparing op de post 'Lonen en salarissen' staat een hogere besteding (€ 194.000) voor 'Personeel niet in loondienst'. Vooruitlopend op de Derde begrotingswijziging (wordt in de decembervergadering van het Algemeen Bestuur aangeboden) is reeds rekening gehouden met een verhoging van het budget met € 150.000. Dit budget was oorspronkelijk opgenomen onder 'Uitbestede dienstverlening' (rubriek 'Algemeen beheer') voor de ondersteuning door Omgevingsdienst NL voor werkzaamheden op het gebied van vergunningsverlening én betreft derhalve een verschuiving. Reden voor de verschuiving is dat voortschrijdend een inhuurovereenkomst met resultaatverplichting is overeengekomen met Omgevingsdienst NL.   

Overige materiële kosten

De besparing op 'Overige materiële kosten' komt tot uiting op twee posten: 

• De besparing van € 150.000 op 'Algemeen beheer' correspondeert met de toename van het inhuurbudget voor de inzet van Omgevingsdienst NL inzake vergunningsverleningswerkzaamheden.
• De 'Laboratoriumkosten' betreffen kosten voor uitbestede werkzaamheden, die rechtstreeks worden doorbelast. De werkzaamheden kennen een sterk vraag gestuurd karakter en zijn lastig te voorspellen. 

In onderstaande tabel staan de mutaties in budgetten voor Bedrijfsvoering, afgezet tegen de Tweede begrotingswijziging.

Hieronder volgt een nadere toelichting op de verschillende onderdelen.

Lonen en salarissen & personeel niet in loondienst
Bedrijfsvoering kent een vacatureruimte ter waarde van € 275.000. Dit betreffen een vacature voor een GIS/ GEO architect en een informatieanalist. Daarnaast ontstond er vacatureruimte door een gewijzigde constructie voor de CISO en ISO functionaris. Door het afscheid van de voormalig ingehuurde CISO functionaris groeide de eigen ISO functionaris door naar de ontstane vacature.    

Mede door uitstel van het implementatieproject voor GIS/ GEO verwachten we een onderuitputting van € 69.000 op het inhuurbudget. 

Overige materiële kosten
Er vond een actualisatie van de overige kostenposten plaats. Naar aanleiding hiervan stelden we enkele budgetten bij ten opzichte van de Tweede begrotingswijziging.  

Opleidingskosten
In de begroting 2025 namen we de uitvoering van het project 'kwaliteitscriteria 3.0' op. Vooruitlopend op dit project voeren we in 2025 eerst een pilot uit. 

Reiskosten
Met name door de (tijdelijke) vacatureruimte verwachten we minder reiskosten. 

Overige personele kosten
Bij de kosten voor organisatieontwikkeling en duurzame inzetbaarheid verwachten we voor beide posten een voordeel van € 15.000. Sinds 2025 is de OMWB eigen risicodrager voor de ziektewet en WGA. In de begroting namen we hiervoor 1% van de loonsom op. Doordat we afgelopen jaar nauwelijks instroom kenden, verwachten we een voordeel van € 200.000.    

Automatisering
In 2025 maken we vooralsnog minder gebruik van AFAS consultants waardoor we binnen het automatiseringsbudget een voordeel van € 25.000 verwachten. 

Algemeen beheer
De voornaamste ontwikkelingen binnen dit budget betreffen:

• Advieskosten met € 285.000 naar beneden bijgesteld.
  • De besparing heeft voor € 100.000 betrekking op vertraging in het project bedoeld voor een kwaliteitsimpuls van omgevingsdossiers. Naar verwachting stellen we bij de resultaatbestemming van de jaarrekening 2025 voor om dit budget over te hevelen naar 2026.
  • € 95.000 van de besparing wordt gerealiseerd door lagere advieskosten inzake inkoopondersteuning. Een deel van deze kosten zullen in 2026 vallen.
  • € 90.000 van de besparing houdt verband met lagere fiscale en financiële advieskosten en minder advieskosten inzake het gepleegde functieonderhoud.
• De contributiekosten voor ODNL vallen naar verwachting € 50.000 hoger uit. Bureau ODNL wordt steeds meer geprofessionaliseerd met onder andere een landelijk opererende academie. Het bestuur van ODNL heeft besloten om de kosten van de investering bij alle omgevingsdiensten neer te leggen. 
• Rechtskundige bijstand is naar boven bijgesteld met € 60.000, met name ter dekking van proceskosten GIS/ GEO.  

Overige kosten
Het budget voor Laboratoriumkosten stelden we bij op basis van de realisatie in de eerste 8 maanden van 2025 en verwachte ontwikkelingen. Deze bijstelling heeft een kostenneutraal effect, omdat deze rechtstreeks worden doorbelast aan de opdrachtgevers. 

Diversen
Binnen de materiële kosten staan een divers aantal kleinere posten die gecombineerd resulteren in een verwacht nadeel van € 7.000. 

Onvoorzien
In de begroting namen we een bedrag van € 150.000 op voor ‘Onvoorzien’. Per 1 september maakten we vooralsnog geen gebruik van dit budget.

Budgetoverheveling jaarrekening 2024
Het Algemeen Bestuur heeft bij de vaststelling van de jaarrekening 2024 besloten om € 200.000 vanuit het resultaat over te hevelen naar het boekjaar 2025. Deze budgetoverheveling van € 200.000 bevat € 100.000 voor de implementatie van GIS/GEO, € 50.000 toevoeging aan het 'Opleidingsbudget' en ophoging van het budget voor 'Overige personele kosten' met € 50.000 voor de initiële uitrol van het medewerker-bevlogenheidsonderzoek. De verwerking van de overheveling vond plaats bij de Tweede begrotingswijziging 2025, verbonden aan de Eerste Bestuursrapportage 2025.

Het opnieuw aanschaffen of vervangen van een aantal bedrijfsmiddelen vindt plaats in 2025. In onderstaand overzicht staan de voorgenomen investeringen:

* Aangezien het omgebouwde meetwagens betreft, staan deze (net als voorgaande jaren) in de activastaat verantwoord onder de 'Technische apparatuur'.