Bijlage 2: Kwaliteitscriteria 3.0

De OMWB richt zich op een hoge kwaliteit van haar diensten. Een belangrijk doel van de oprichting van omgevingsdiensten is de kwaliteit en efficiëntie van de uitvoering structureel te verhogen en door middel van kennisdeling betere diensten te verlenen. Met deze rapportage wil de OMWB aan haar opdrachtgevers laten zien dat de organisatie (blijvend) aan de kwaliteitseisen voldoet.

De OMWB heeft Libereaux in de arm genomen om een geactualiseerd beeld te geven over de mate van robuustheid op de Kwaliteitscriteria (KC) 3.0. Libereaux is landelijk erkend om deze nulmetingen uit te voeren.

In een eerder stadium is een koppeling tot stand gebracht tussen de AFAS en het Portfoliosysteem DKI.nu van Libereaux. Dit bevordert en automatiseert de informatievoorziening.

Onderliggende rapportage zoomt in op de robuustheid van de OMWB-medewerkers op het onderdeel ‘deskundigheid’, met daarin de belangrijkste conclusies, werkwijze en vervolgacties. Daarbij wordt een link gelegd tussen de procescriteria en de doorontwikkeling op het gebied van vaardigheden in relatie tot onder meer de Omgevingswet. Hiermee is deze rapportage niet alleen een verantwoordingsdocument, maar spreekt het ook een ambitie uit om blijvend te werken aan de professionaliteit van medewerkers en daarmee de OMWB als organisatie.

Uit de actualisatieslag in 2025 blijkt het volgende:

Een aantal deskundigheidsgebieden binnen de kwaliteitscriteria zijn niet bij de OMWB belegd. Deze taken liggen bij opdrachtgevers of bij andere omgevingsdiensten. Sommige producten van de OMWB zijn dus afhankelijk van de kwaliteit die deze opdrachtgevers of andere omgevingsdiensten leveren.

Er zijn 259 medewerkers op één of meerdere deskundigheidsgebieden getoetst. Het is mogelijk dat zij op hun eerste deskundigheidsgebied groen scoren, terwijl zij oranje scoren op hun tweede deskundigheidsgebied. Omdat deze medewerkers voldoen aan minimaal één deskundigheidsgebied, worden zij beschouwd als voldoende vakbekwaam en/of deskundig (groen). Het aantal getoetste deskundigheidsgebieden hoeft dus niet overeen te komen met het aantal medewerkers.

De uitkomsten van de nulmeting geven een positief beeld over de aanwezige deskundigheid binnen de OMWB, afgezet tegen de vigerende VTH-kwaliteitscriteria. Door de komst van de Omgevingswet, maar ook digitalisering en andere behoeften van de klant en burger, heeft de OMWB daarnaast de intentie verder te professionaliseren gericht op soft skills. Door de nadruk te leggen op vereiste competenties en vaardigheden worden medewerkers wendbaarder gemaakt om in te spelen op bovengenoemde ontwikkelingen. De ambitie van de OMWB richt zich de komende periode op het verder professionaliseren van medewerkers.

De update gericht op de kwaliteitscriteria is gedaan onder begeleiding van Libereaux, waarbij de werkwijze al is toegepast bij eerdere metingen (update en vervolgupdates). In digitale portfolio's hebben medewerkers hun relevante activiteiten, werkervaring, opleiding en aanvullende kennis op één of meerdere deskundigheidsgebieden in kaart gebracht en onderbouwd met ‘bewijsstukken’, zoals diploma’s en voorbeelden van producten die zijn geleverd. Deze bewijsstukken zijn door Libereaux getoetst, aan de hand van (VRAAK-)criteria, om een zo valide mogelijk beeld te schetsen van de expertise binnen de omgevingsdienst.

Nadat per individu de expertise ten opzichte van een deskundigheidsgebied in beeld is gebracht, zijn analyses gemaakt van de robuustheid in expertise van de organisatie. Analyses zijn mogelijk met het VTH-dashboard, waarin de gegevens op het gebied van deskundigheid en VTH-taken van alle medewerkers bijeen worden gebracht en geborgd. De conclusies in deze rapportage zijn gebaseerd op dit dashboard. Op basis daarvan zijn afspraken gemaakt over ontwikkeling en opleidingen in onder meer het Goede Gesprek tussen medewerkers en leidinggevenden.

Van elke medewerker kan de score voor een deskundigheidsgebied worden uitgedrukt in een percentage. De vijf gemeten variabelen hebben elk een verschillend ‘gewicht’:

• 'Activiteiten' tellen voor 40% mee;
• 'Werkervaring' voor 15%;
• 'Opleiding' voor 30%;
• 'Kennis' voor 15%;
• 'Frequentie' (weegt niet mee in deskundigheid).

De gedachte achter de landelijke percentageverdeling is dat praktijkervaring (bestaande uit de elementen ‘Activiteiten’ en ‘Werkervaring’) met 55% net iets zwaarder weegt dan kennis en opleiding (bestaande uit de elementen ‘Basisopleiding’, ‘Aanvullende opleidingen’, ‘Basiskennis’ en ‘Diepgaande kennis’) met 45%. Deze wegingsfactoren vormen ook het uitgangspunt voor 'Vakbekwaamheid'. Het gaat immers niet alleen over het bezitten van de juiste papieren, maar zeker ook over ervaring en kunde. Een medewerker is ‘deskundig’ conform de VTH-kwaliteitscriteria als hij of zij voor 100% aan de gevraagde criteria voldoet. Binnen de EVC-normen noemen wij 75% of meer 'vakbekwaam'. Een deskundigheidsgebied staat op ‘groen’ als er twee of meer medewerkers binnen de omgevingsdienst voor minimaal 75% of meer aan de vereisten in het betreffende deskundigheidsgebied voldoen. Deze conclusie hebben wij ook opgenomen in de uitkomsten van de update. Ondanks dat de frequentie niet meetelt in het percentage, wordt er aan ieder deskundigheidsgebied wel een uren-eis gesteld.

Een organisatie dient voor de meeste deskundigheidsgebieden (met uitzondering van) Ketentoezicht en BOA) twee of meer medewerkers in huis te hebben die voldoen aan de gestelde criteria. Daarin wordt het principe ‘Comply or Explain’ gehanteerd; een organisatie laat zien dat zij twee of meer medewerkers per deskundigheidsgebied in huis hebben (comply) óf de organisatie wijkt daar gemotiveerd van af (explain), bijvoorbeeld omdat de omgevingsdienst de betreffende taak niet zelf uitvoert.

Een aantal deskundigheidsgebieden worden uitgevoerd door partners. Aan 5 van de 23 deskundigheidsgebieden wordt voldaan door middel van explain. Dit betreffen de onderstaande gebieden. Daarnaast zijn ook de deeltaken milieu gericht op industrie en agrarisch elders belegd. 

11. Bouwfysica.
Bouwfysica is een onderdeel van het takenpakket van de gemeenten en wordt door de OMWB extern uitbesteed.

12. Brandveiligheid.
Brandveiligheid is belegd bij de Veiligheidsregio Midden- en West Brabant. (Voor de provincie Noord- Brabant gaan wij brandveiligheidsinspecties uitvoeren. Momenteel is een werkgroep aan het bepalen hoe we precies invulling gaan geven aan deze provinciale opdracht).

13. Constructieve veiligheid.
Op constructieve veiligheid heeft de OMWB een samenwerkingsverband met de ODZOB. Hieronder ligt een detacheringsovereenkomst voor de inzet van onze constructeur.

20. Natuuractiviteiten. Op het onderdeel “beoordeling aanvraag vergunningen” is deze taak belegd bij ODBN. Dit is een ongedeelde taak vanuit de provinciale opdracht die de provincie Brabant breed (dus ook voorwerkgebied OMWB en ODZOB) hebben weggelegd bij ODBN. De OMWB werkt dus samen gelet op de relatie met onze VTHKA werkzaamheden. Op het onderdeel “Adviseren bij aanvragen voor Natura 2000-taken en flora- en fauna-taken en buitenplanse omgevingsplantaken”, adviseert de OMWB de gemeenten bij ruimtelijke procedures.

21. Cultuurhistorie.
Deze taak is niet ondergebracht bij de OMWB en is onderdeel van het takenpakket van de gemeente.

Van zes deskundigheidsgebieden is de taak niet ingebracht bij de OMWB, maar ligt dit bij de opdrachtgever of een andere omgevingsdienst. Sommige producten van de OMWB zijn wel afhankelijk van de kwaliteit bij de opdrachtgever op dit deskundigheidsgebied. Denk bijvoorbeeld aan een stedenbouwkundige afweging bij een omgevingsvergunning bij het afwijken van het bestemmingsplan.

Het VTH-dashboard bevat in 2025 de gegevens van 259 medewerkers van de OMWB.

Medewerkers die zich binnen het primaire proces bezighouden met zogeheten ‘plustaken’, zoals, vuurwerk, ontgrondingenwet en APV, vallen niet onder één of meerdere deskundigheidsgebieden uit de KC 3.0. Om die reden maken deze medewerkers geen onderdeel uit van de huidige nulmeting. Dit geldt ook voor medewerkers die buiten het primaire proces vallen. Het gaat hier bijvoorbeeld om coördinerende, beleidsmatige, administratieve en ondersteunende functies. Hoewel deze medewerkers niet onder de KC 3.0 vallen, krijgen zij wel de beschikking over een e-portfolio.

Van de 259 medewerkers die verwerkt zijn in het de VTH-monitor is geanalyseerd wat hun basisopleidingsniveau is. 

Een aantal medewerkers hebben een EVC-traject gevolgd. Deze beschikken niet over een relevant en erkend hbo-diploma, maar hebben wel hbo werk- en denkniveau aangetoond.

• Relevante hbo of wo-niveau 73%
• Relevante mbo-niveau 25%
• (Nog) niet bekend 2%

Uit de update van de toetsing blijkt het volgende:

• Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant toont aan binnen 9 van de 23 gevraagde deskundigheidsgebieden te voldoen aan de 100% eis.
• Binnen 9 van de 23 gevraagde deskundigheidsgebieden toont de organisatie vakbekwaam (>75%) te zijn, maar voldoet daarmee nog niet aan de 100% eis. 
• Een aantal deskundigheidsgebieden worden uitgevoerd door partners. Op 5 van de 23 deskundigheidsgebieden wordt voldaan door middel van explain. Daarnaast zijn ook de deeltaken milieu gericht op industrie en agrarisch elders belegd.
• Libereaux bracht mogelijke opleidingsbehoeften in kaart. 

Op basis van de analyse op de kenniselementen wordt samen met de afdeling HRM een uitvraag gedaan naar de opleidingsmarkt. Omdat er nauwkeurig in beeld is gebracht wie wat nog moet doen, wordt hierop een efficiëntieslag verwacht. Ook wordt er gekeken naar een mogelijke samenwerking met de partners. Daarnaast levert de OMWB voor het beoordelen van de frequentie een uitdraai: “Kritieke massa Frequentie geschreven uren OMWB”. Dit geeft een goed en waarheidsgetrouw overzicht van de continuïteit ( frequentie). 

Het e-portfolio Ditkanik.nu wordt door de medewerkers bijgehouden; (nieuwe) bewijsstukken en certificaten worden geüpload en gedeeld met de teammanager. Het vormt de basis voor ontwikkeling. Ook de medewerkers die niet onder een deskundigheidsgebied van de kwaliteitscriteria vallen kunnen hun e-portfolio bijhouden en aanvullen. Verder zal de VTH-monitor onderhouden en geactualiseerd worden, zodat de OMWB blijvend kan aantonen te voldoen aan de kwaliteitscriteria.